เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์ทดสอบความชำนาญห้องปฏิบัติการ สถาบันพัฒนามาตรฐานและตรวจสอบรับรอง จัดการอบรมหลักสูตร “การประกันคุณภาพและการควบคุมคุณภาพในห้องปฏิบัติการวิเคราะห์อาหาร” ณ ห้อง 519 ชั้น 5 อาคารสถานศึกษาเคมีปฏิบัติ กรมวิทยาศาสตร์บริการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะด้าน Quality Assurance (QA) และ Quality Control (QC) ให้แก่บุคลากรในห้องปฏิบัติการวิเคราะห์อาหารทั้งภาครัฐและเอกชน
       การอบรมครั้งนี้มุ่งเน้นการยกระดับกระบวนการควบคุมคุณภาพการวิเคราะห์ทดสอบให้มีความถูกต้อง แม่นยำ เที่ยงตรง และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของระบบความปลอดภัยอาหารและการคุ้มครองผู้บริโภค โดยเนื้อหามุ่งเน้นการนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง ครอบคลุมการวางระบบ QA/QC การควบคุมคุณภาพความถูกต้องของวิธีทดสอบ การจัดการความเสี่ยง และแนวทางพัฒนาห้องปฏิบัติการให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล เพื่อยกระดับความน่าเชื่อถือของผลการทดสอบในระดับประเทศและนานาชาติ
      ทั้งนี้ นางสาวสุประวีณ์ วงศ์สุโขโต หัวหน้ากลุ่มทดสอบความชำนาญห้องปฏิบัติการ กล่าวว่า การประกันคุณภาพและการควบคุมคุณภาพถือเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยลดความคลาดเคลื่อนจากการวิเคราะห์ ลดความเสี่ยงจากข้อผิดพลาด และเพิ่มความเชื่อมั่นในผลการทดสอบ ซึ่งส่งผลต่อความปลอดภัยด้านอาหาร ภาคอุตสาหกรรม การส่งออก และศักยภาพการแข่งขันของประเทศ
    การอบรมได้รับเกียรติจาก ดร.สุพรรณี เทพอรุณรัตน์ และนางสาวอังสนา ฉั่วสุวรรณ์ ข้าราชการบำนาญ กรมวิทยาศาสตร์บริการ เป็นวิทยากรบรรยายและถ่ายทอดประสบการณ์เชิงลึกด้าน QA/QC ให้กับสมาชิกที่เข้าร่วมกิจกรรมทดสอบความชำนาญด้านอาหาร จำนวน 70 รายจากห้องปฏิบัติการหลายหน่วยงานได้รับความรู้ทางวิชาการและแนวทางปฏิบัติที่สามารถนำไปปรับใช้ได้ทันทีในห้องปฏิบัติการของตนเอง สะท้อนถึงความตื่นตัวและความสำคัญของการพัฒนาคุณภาพห้องปฏิบัติการวิเคราะห์อาหารในปัจจุบัน
    ด้วยบทบาทสำคัญในการพัฒนาระบบคุณภาพห้องปฏิบัติการของประเทศ กรมวิทยาศาสตร์บริการ ยังคงเดินหน้าส่งเสริมศักยภาพบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง เพื่อสนับสนุนระบบความปลอดภัยอาหาร ยกระดับความเชื่อมั่นของผู้บริโภค และผลักดันขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยสู่เวทีสากลอย่างยั่งยืน

     เมื่อวันที่ 2 มีนาคม ที่ผ่านมา กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ดร.กนิษฐ์ ตะปะสา นักวิทยาศาสตร์ทรงคุณวุฒิ ผู้อำนวยการสถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ พร้อมด้วย นายสมภพ ลาพวิบูลสุข ผู้อำนวยการศูนย์ห้องปฏิบัติการอ้างอิงชีวภาพ และทีมนักวิจัย เข้าประชุมหารือร่วมกับ กรมการข้าว โดยมี นางจรัญจิตร เพ็งรัตน์ รักษาการผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าว พร้อมนายบดีศร พุ่มรุ่งเรือง รักษาการตำแหน่งผู้อำนวยการกลุ่มบริหารโครงการวิจัย ทีมผู้บริหารและนักวิจัย กรมการข้าว เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และผลักดันงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ได้จริง
    ในการนี้ วศ. นำเสนอ 6 โครงการวิจัยเด่น (ทุน สกสว.) มุ่งพัฒนาอุตสาหกรรมข้าวไทย ประกอบด้วย มาตรฐานส่งออก: ศึกษาการปนเปื้อนน้ำมันแร่ (MOSH/MOAH) ในข้าวและน้ำมันรำข้าว รองรับระเบียบ EU, ฐานข้อมูลอัจฉริยะ: พัฒนาแพลตฟอร์มฐานข้อมูลโอมิกส์ (Omics) พืชเศรษฐกิจ, คุณภาพข้าวหุงสุกพื้นเมือง: ศึกษาผลการเก็บรักษาต่อคุณภาพทางเคมีและประสาทสัมผัสของข้าวไทย, เกษตรแม่นยำ: พัฒนาเซนเซอร์ตรวจธาตุอาหารในดิน รู้ผลใน 15 นาที เพื่อการใช้ปุ๋ยที่ตรงจุด, เฝ้าระวังสารพิษ PFASs: เตรียมความพร้อมห้องแล็บตรวจสาร PFASs ในข้าวเพื่อความปลอดภัยในอนาคต, และ คุณค่าทางโภชนาการของข้าว: ศึกษาความปลอดภัยและคุณลักษณะข้าวสายพันธุ์ใหม่ ช่วยเกษตรกรสร้างมูลค่าเพิ่ม
    นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้หารือเชิงลึกถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาการปนเปื้อน MOSH/MOAH ในกระบวนการผลิตน้ำมันรำข้าว โดยทางกรมการข้าวได้ให้คำแนะนำเชิงเทคนิคเกี่ยวกับจุดเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักที่ วศ. จะเข้าไปสนับสนุนด้านการวิเคราะห์ทดสอบเพื่อรองรับนโยบายการส่งออก
ความร่วมมือระหว่างสองหน่วยงานในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนโครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในคุณภาพและมาตรฐานความปลอดภัยของข้าวไทยในเวทีโลกอย่างยั่งยืน

     วันที่ 4 มีนาคม 2569 กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำโดย ดร.กนิษฐ์ ตะปะสา นักวิทยาศาสตร์ทรงคุณวุฒิ ผู้อำนวยการสถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ เดินหน้าขับเคลื่อนความร่วมมืออย่างต่อเนื่องร่วมกับมหาวิทยาลัยสวนดุสิต เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นเจ้าภาพร่วมจัดงานประชุมวิชาการนานาชาติ Pure and Applied Chemistry International Conference 2027 (PACCON 2027) โดยได้จัดประชุมคณะกรรมการอำนวยการงานประชุมวิชาการระดับนานาชาติ PACCON 2027 ครั้งที่ 1/2569 ซึ่งมีคณะกรรมการอำนวยการฯ จากทั้งสองหน่วยงานเข้าร่วม ณ ห้องประชุมอัครเมธี ชั้น 6 อาคารตั้ว ลพานุกรม กรมวิทยาศาสตร์บริการ เพื่อกำหนดทิศทาง แผนงาน การบริหารจัดการให้ชัดเจน ตลอดจนวางกรอบการดำเนินงานให้เป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
   ในที่ประชุมได้พิจารณาวาระสำคัญด้านการจัดตั้งคณะกรรมการอำนวยการและคณะทำงาน เพื่อกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบให้ชัดเจน ให้การดำเนินงานเป็นระบบและสอดคล้องกับมาตรฐานการจัดประชุมวิชาการระดับนานาชาติ ครอบคลุมถึงกำหนดการและสถานที่จัดงาน ตลอดจนแผนการดำเนินงานด้านต่าง ๆ นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้หารือแนวทาง การออกแบบโครงสร้างทางวิชาการของงาน โดยเฉพาะการวางแผน Session และ Symposium Topics ให้สอดรับกับทิศทางของ PACCON 2027 และความสนใจของเครือข่ายนักวิชาการทั้งในและต่างประเทศ พร้อมพิจารณาแนวทางการกำหนด Keynote/Plenary และการจัดกิจกรรมเสริมทางวิชาการ เพื่อให้เนื้อหาการประชุมมีความครอบคลุม เข้มข้น และเอื้อต่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของผู้เข้าร่วม
     ผลจากการประชุมในครั้งนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นและความพร้อมของทั้งสองหน่วยงานในการบูรณาการความร่วมมืออย่างเป็นรูปธรรม โดยได้กำหนดทิศทาง แผนงาน และกลไกการบริหารจัดการที่ชัดเจน เพื่อรองรับการเป็นเจ้าภาพร่วมจัดงาน PACCON 2027 อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นสากล อันจะช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้แก่เครือข่ายนักวิจัย นักวิชาการ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ พร้อมทั้งยกระดับบทบาทของประเทศไทยบนเวทีวิชาการนานาชาติอย่างยั่งยืน

     วันที่ 4 มีนาคม 2569 ศูนย์ประสานงานสารนิเทศสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศปว.) ภายใต้การดำเนินงานของหอสมุดวิทยาศาสตร์ ดร.ตั้ว ลพานุกรม สถาบันเทคโนโลยีดิจิทัลวิทยาศาสตร์บริการ กรมวิทยาศาสตร์บริการ จัดสัมมนาเชิงวิชาการในหัวข้อ “ศปว. New ERA: One Click to Science Knowledge – AI & Open Science” เพื่อยกระดับการเข้าถึงข้อมูลและสารสนเทศด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (STI) ของประเทศ โดยการให้เชื่อมโยงการสืบค้นอย่างเป็นระบบ การตอบสนองที่สะดวก รวดเร็ว และตอบโจทย์ผู้ใช้ในยุคดิจิทัล ณ ห้องประชุมวิทยวิถี ชั้น 6 อาคารสถาบันนักวิทยาศาสตร์ กรมวิทยาศาสตร์บริการ
    การสัมมนาฯ ในครั้งนี้ ได้รับเกียรติจาก ดร.พจมาน ท่าจีน รองอธิบดี รักษาราชแทนอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ เป็นประธานในพิธีเปิด และกล่าวถึงทิศทางการพัฒนาระบบสารสนเทศด้านวิทยาศาสตร์ของประเทศว่า “ในยุคที่ข้อมูลคือขุมพลังสำคัญของการพัฒนา ประเทศไทยจำเป็นต้องมีระบบสารสนเทศที่ทำให้ข้อมูล สารสนเทศ และองค์ความรู้ที่มีอยู่ตามแหล่งต่าง ๆ ถูกรวบรวมอย่างเป็นระบบ ไม่กระจัดกระจาย แต่เชื่อมโยงถึงกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ การพัฒนาแพลตฟอร์มการสืบค้นแบบ Single Search ภายใต้แนวคิด AI และ Open Science จะช่วยให้การเข้าถึงข้อมูล สารสนเทศ ตลอดจนองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นเรื่องง่าย รวดเร็ว และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น การศึกษา ค้นคว้า การวิจัย และพัฒนา การกำหนดนโยบาย และการพัฒนาประเทศ”
     ด้าน ดร.ภูวดี ตู้จินดา ผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีดิจิทัลวิทยาศาสตร์บริการ และประธานคณะทำงานศูนย์ประสานงานสารนิเทศสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กล่าวว่า “ความท้าทายในปัจจุบันไม่ใช่การขาดข้อมูล แต่คือการที่ข้อมูลกระจัดกระจายอยู่ในหลายหน่วยงานเครือข่าย ศปว. New ERA คือยุคใหม่แห่งการเข้าถึงข้อมูลและองค์ความรู้ด้วยการเชื่อมโยงองค์ความรู้ทั้งหลายเหล่านั้นให้สืบค้นได้ในคลิกเดียว ด้วยมาตรฐานข้อมูลเดียวกัน และต่อยอดด้วย AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเข้าถึงความรู้ของประเทศ”
      การจัดงานครั้งนี้มีผู้บริหารและบุคลากรจากหน่วยงานเครือข่ายสารนิเทศด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกว่า 120 หน่วยงาน รวมถึงสถาบันอุดมศึกษา นักวิจัย นักพัฒนาเทคโนโลยี และบุคลากรด้านสารสนเทศ เข้าร่วมทั้งในรูปแบบ On-site และ Online รวมประมาณ 250 คน เพื่อแลกเปลี่ยน Best Practice และแนวทางการพัฒนาระบบสารสนเทศด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีร่วมกัน
      ศปว. New ERA มุ่งพัฒนาระบบสืบค้นข้อมูลแบบบูรณาการ (Single Search) ที่เชื่อมโยงฐานข้อมูลจากหน่วยงานเครือข่าย พร้อมต่อยอดด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อช่วยสืบค้น วิเคราะห์ และสรุปสาระสำคัญได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภายใต้กรอบแนวคิด Open Science ที่ส่งเสริมการเปิดกว้างของข้อมูลอย่างเหมาะสม โปร่งใส และเกิดประโยชน์ต่อสาธารณะ
      การขับเคลื่อนครั้งนี้สะท้อนบทบาทของกรมวิทยาศาสตร์บริการ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคุณภาพของประเทศ ตลอดจนในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านสารสนเทศวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ต่อยอดสู่การจัดการองค์ความรู้ของประเทศ เพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจฐานความรู้ และการพัฒนาที่ยั่งยืน