เมื่อวันที่ 23 – 25 สิงหาคม 2569 สถาบันวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีชุมชน โดยศูนย์พัฒนาเครื่องมือชุมชนลงพื้นที่แก้ไขปัญหาระบบประปาหมู่บ้าน ณ บ้านท่าตอน หมู่ 3 ตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำกก
     จากการลงพื้นที่สำรวจที่ผ่านมาพบว่าระบบประปาหมู่บ้านยังไม่มีการปรับปรุงคุณภาพที่เหมาะสม กรมวิทยาศาสตร์บริการ จึงได้ดำเนินการปรับปรุงระบบโดยติดตั้งถังกรองน้ำใช้ระบบสารกรอง ซึ่งประกอบด้วยสารกรองถ่านกัมมันต์ และสารกรองเรซิน ภารกิจในครั้งนี้ ช่วยยกระดับคุณภาพน้ำประปาให้มีความสะอาด ปลอดภัย ยิ่งขึ้นได้มาตรฐานสุขอนามัย โดยสามารถจ่ายน้ำสะอาดรองรับการใช้งานของประชาชนในพื้นที่ได้กว่า 300 ครัวเรือน ให้มีน้ำอุปโภคบริโภคที่สะอาดปลอดภัยใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเพียงพอ
    กรมวิทยาศาสตร์บริการ มุ่งมั่นดำเนินการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณูปโภคอย่างต่อเนื่อง พร้อมจัดทีมเจ้าหน้าที่เฝ้าระวังและบำรุงรักษาระบบกรองน้ำตามระยะเวลา เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและใช้น้ำสะอาดได้อย่างยั่งยืน

     ระหว่างวันที่ 20 – 22 สิงหาคม 2569 ทีมนักวิทยาศาสตร์จากศูนย์พัฒนาเครื่องมือชุมชน สถาบันวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีชุมชน กรมวิทยาศาสตร์บริการ ลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อดำเนินการแก้ไขปัญหาน้ำอุปโภคบริโภคไม่ได้มาตรฐาน ยกระดับคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้านให้สะอาด ปลอดภัย และเพิ่มการเข้าถึงน้ำดื่มตามหลักสุขอนามัย
ภารกิจการดำเนินงานในพื้นที่ประกอบด้วยติดตั้งระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้านระบบประปาหมู่ที่ 4 บ้านป่าตาล ตำบลบวกค้าง อำเภอสันกำแพง เพื่อปรับปรุงคุณภาพน้ำประปาให้ได้มาตรฐาน สร้างความมั่นใจแก่ประชาชนในการนำน้ำไปใช้ในชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ทำการติดตั้งเครื่องกรองน้ำระบบสารกรอง ณ ที่ทำการหมู่บ้านป่าตาล หมู่ที่ 4 บ้านป่าตาล ตำบลบวกค้าง อำเภอสันกำแพง เพื่อเป็นจุดให้บริการน้ำดื่มที่สะอาด ถูกสุขลักษณะ ช่วยส่งเสริมสุขภาวะที่ดีของคนในชุมชน
    การลงพื้นที่ในครั้งนี้ เป็นส่วนหนึ่งของความมุ่งมั่นของ กรมวิทยาศาสตร์บริการ ที่ต้องการนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เข้ามาแก้ไขปัญหาจริงในพื้นที่ เพื่อสนับสนุนการเข้าถึงทรัพยากรน้ำที่สะอาดลดความเสี่ยงด้านสุขภาพ และสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน กรมวิทยาศาสตร์บริการ เชื่อมั่นว่าวิทยาศาสตร์สามารถเข้าถึง จับต้องได้จริง และพร้อมเคียงข้างประชาชน เพื่อนำเทคโนโลยีมาขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตของชุมชนต่อไปเพื่อขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตของชุมชนทุกพื้นที่สู่อนาคตที่ดีด้วยกัน

     วันที่ 27 สิงหาคม 2569 กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยดร.กนิษฐ์ ตะปะสา นักวิทยาศาสตร์ทรงคุณวุฒิ เข้าร่วมพิธีเปิดงาน “มหกรรมส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยและนวัตกรรม ประจำปี 2569 (IPxVenture Rise Thailand 2026)” ภายใต้แนวคิด “Beyond Innovations : Turning Knowledge into National Power” โดยมี ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานเปิดงาน พร้อมปาฐกถาพิเศษ โดยมี นางสาวบรรจงจิตต์ อังศุสิงห์ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวง พณ. ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. คณะผู้บริหาร พันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน ผู้ประกอบการจัดโดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) กระทรวง อว. ร่วมกับกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ และภาคีเครือข่ายในระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ณ ฮอลล์ 8 ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี
     การจัดงานครั้งนี้มุ่งส่งเสริมการนำผลงานวิจัย นวัตกรรม และทรัพย์สินทางปัญญาไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ เชื่อมโยงนักวิจัย นวัตกร ผู้ประกอบการ และนักลงทุน พร้อมผลักดันความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน โดย ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการยกระดับ “ทรัพย์สินทางปัญญา” ให้เป็นสินทรัพย์ที่สามารถสร้างมูลค่าและความมั่งคั่งให้กับประเทศ พร้อมเร่งลดอุปสรรคด้านการจดสิทธิบัตรและพัฒนากลไกการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทยในตลาดโลก
     ทั้งนี้ งาน IPxVenture Rise Thailand 2026 ถือเป็นเวทีสำคัญในการสร้างระบบนิเวศด้านทรัพย์สินทางปัญญาและนวัตกรรม เชื่อมโยงองค์ความรู้จากภาคการวิจัยสู่การต่อยอดเชิงเศรษฐกิจ และสร้างโอกาสให้ผลงานวิจัยและนวัตกรรมของไทยได้รับการพัฒนาและนำไปใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม

     กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสถาบันพัฒนานักวิทยาศาสตร์ (สพนว.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) ปิดโครงการฝึกอบรมหลักสูตร “การประยุกต์ใช้วิทยาการข้อมูล (Data Science) เพื่อสร้างนวัตกรรมการพัฒนาบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” มุ่งพัฒนาบุคลากรภาครัฐให้สามารถเปลี่ยนข้อมูลที่มีอยู่ให้เป็นองค์ความรู้ การตัดสินใจ และนวัตกรรมที่สร้างคุณค่าให้แก่องค์กรและประชาชน พร้อมขับเคลื่อนหน่วยงานสู่การเป็น Data-Driven Organization อย่างเป็นรูปธรรม
     โครงการดังกล่าวดำเนินการฝึกอบรมเข้มข้นรวม 16 วัน ระหว่างวันที่ 23 กรกฎาคม – 25 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพ (รางน้ำ) และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภายใต้ ทุนพัฒนาบุคลากรระดับยุทธศาสตร์ (Strategy-based) จากสำนักงาน ก.พ. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 โดยมีผู้เข้ารับการอบรมจำนวน 20 คน จากหน่วยงานในสังกัดกระทรวง อว. 4 หน่วยงาน
     การพัฒนาบุคลากรในครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเพียงการเพิ่มทักษะด้าน Data Science แต่ให้ความสำคัญกับการสร้าง “คนที่ใช้ข้อมูลสร้างการเปลี่ยนแปลง” ผ่านการเรียนรู้ตั้งแต่ Digital Transformation, Design Thinking, Data Science, Data Governance และ Data Visualization ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีและ AI การพัฒนา Growth Mindset และการทำงานร่วมกันข้ามศาสตร์
     จุดเด่นสำคัญของหลักสูตร คือ การนำ ข้อมูลและ Pain Point จากการทำงานจริง ของแต่ละหน่วยงานมาเป็นโจทย์ในการเรียนรู้ ผู้เข้าอบรมได้ฝึกตั้งแต่การจัดระเบียบและวิเคราะห์ข้อมูล การค้นหา Insight การนำเสนอข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ ไปจนถึงการพัฒนาแนวทางและต้นแบบนวัตกรรมที่สามารถนำกลับไปประยุกต์ใช้กับภารกิจของหน่วยงานได้จริง
จากห้องเรียนสู่ 5 โครงการที่ตอบโจทย์งานจริง
     ในพิธีปิด ผู้เข้ารับการอบรมได้นำเสนอผลงาน Pitching จำนวน 5 โครงการ ซึ่งสะท้อนการนำ Data Science และ AI ไปประยุกต์ใช้กับโจทย์สำคัญของหน่วยงาน ได้แก่
1. โครงการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมด้วยระบบวิเคราะห์ข้อมูลความต้องการของผู้เรียน
ใช้ข้อมูลสนับสนุนการวิเคราะห์ความต้องการ เพื่อพัฒนาหลักสูตรให้ตรงกับผู้เรียนและการพัฒนาบุคลากร
2. Applying AI as a Tool for Assessing the Readiness of Higher Education Programs for International Standards
ประยุกต์ใช้ AI เพื่อสนับสนุนการประเมินความพร้อมของหลักสูตรอุดมศึกษาสู่มาตรฐานสากล
3. Mapping the Hidden Network
วิเคราะห์และมองเห็นความเชื่อมโยงของเครือข่ายจากข้อมูล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ประโยชน์จากความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานและผู้เกี่ยวข้อง
4. DSS Research Project Data Visualization: การประเมินความพร้อมโครงการวิจัยของกรมวิทยาศาสตร์บริการ
นำ Data Visualization มาช่วยวิเคราะห์และสื่อสารข้อมูล เพื่อสนับสนุนการประเมินและบริหารจัดการโครงการวิจัยอย่างมีประสิทธิภาพ
5. การพัฒนาต้นแบบการเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์ข้อมูลแบบบูรณาการ เพื่อส่งเสริมการใช้ข้อมูลร่วมกันระหว่างหน่วยงานภายในสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
พัฒนาต้นแบบการเชื่อมโยงข้อมูล ลดความกระจัดกระจาย และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ข้อมูลร่วมกันภายในองค์กร
     ผลงานทั้ง 5 โครงการแสดงให้เห็นว่า Data Science ไม่ได้เป็นเพียงทักษะทางเทคนิค แต่เป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหา พัฒนากระบวนงาน และยกระดับการตัดสินใจขององค์กรบนพื้นฐานของข้อมูลและหลักฐาน
   ในพิธีปิดโครงการ ได้รับเกียรติจาก นายวันชัย สุวรรณหงษ์ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ และ รศ. ดร.ศุภฤกษ์ สุขสมาน คณบดีคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกล่าวแสดงความยินดีแก่ผู้สำเร็จการอบรม โดยมี รศ. ดร.อนันต์ ผลเพิ่ม รองอธิการบดีฝ่ายดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นประธานกล่าวปิดโครงการ และ นางศรินยา สาขากร ผู้ช่วยปลัดกระทรวง อว. เข้าร่วมเป็นเกียรติในพิธี
     ความสำเร็จของโครงการจึงไม่ได้สิ้นสุดที่การได้รับเกียรติบัตร แต่จะสะท้อนผ่านการที่ผู้ผ่านการอบรมสามารถก้าวจาก Data User สู่ Change Agent นำความรู้และเครื่องมือกลับไป ใช้จริง ต่อยอด และแบ่งปัน เพื่อขยายผลจากผู้เข้าอบรม 20 คน ไปสู่ทีมงาน หน่วยงาน และเครือข่ายในวงกว้าง เพราะเมื่อความรู้ถูกนำไปใช้และแบ่งปัน “ศักยภาพของคน” จะกลายเป็น “ศักยภาพขององค์กร”
     โครงการนี้จึงนับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของ วศ. และกระทรวง อว. ในการพัฒนากำลังคนให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล และสร้างวัฒนธรรมการทำงานที่ใช้ข้อมูลเป็นฐาน เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารงาน การพัฒนาบุคลากร และการให้บริการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ การปิดโครงการในวันนี้ จึงไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการเรียนรู้ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการนำข้อมูลไปสร้างการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้จริง