เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 นางเพ็ญนภา กัญชนะ ผู้ตรวจราชการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมคณะ ได้เดินทางลงพื้นที่ปฏิบัติราชการ ณ จังหวัดสงขลา เพื่อตรวจเยี่ยมและติดตามความคืบหน้าการดำเนินงานตามภารกิจสำคัญของหน่วยงานในสังกัดผู้ตรวจราชการกระทรวงฯ และคณะ ได้เข้าตรวจเยี่ยมการปฏิบัติงานของกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) ในเขตพื้นที่เทศบาลนครหาดใหญ่จำนวน 5 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนเทศบาล 2 (บ้านหาดใหญ่) โรงเรียนเทศบาล 3 (โศภนพิทยาคุณานุสรณ์) โรงเรียนเทศบาล 4 (วัดคลองเรียน) โรงเรียนเทศบาล 5 (วัดหาดใหญ่) และชุมชนศาลาลุงทอง ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ เพื่อติดตามการสนับสนุนเครื่องกรองน้ำระบบสารกรองสำหรับช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในเขตพื้นที่ ซึ่งถือเป็นการนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม เครื่องกรองน้ำระบบสารกรองของกรมวิทยาศาสตร์บริการ มีการพัฒนาให้สามารถกรองสนิมเหล็ก ตะกอน กลิ่นคลอรีน และความกระด้างในน้ำที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภคได้ โดยผ่านระบบการกรองตะกอนและสนิมเหล็ก ระบบการกำจัดกลิ่นคลอรีน ระบบการกรองสารลดความกระด้าง แล้วผ่านเข้าสู่ระบบกรองใสและระบบฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีผลิตออกมาเป็นน้ำสะอาดและปลอดภัยได้ถึง 500 ลิตรต่อชั่วโมง เป็นเครื่องกรองน้ำคุณภาพดี และมีประสิทธิภาพสูง
     จากการตรวจสอบคุณภาพน้ำเบื้องต้น พบว่าเครื่องกรองน้ำที่ติดตั้งสามารถผลิตน้ำดื่มที่มีมาตรฐานตามเกณฑ์กรมอนามัย ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในการซื้อน้ำดื่มให้แก่สถานศึกษาและชุมชนได้ โดยทางกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) ได้มีการสาธิตติดตั้งและให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ในท้องถิ่นเกี่ยวกับการดูแลรักษาและตรวจสอบเครื่องกรองและสารกรองอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้เทคโนโลยีนี้สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้รับความร่วมมืออย่างดียิ่งจากผู้นำชุมชน ซึ่งต่างสะท้อนเป็นเสียงเดียวกันว่า นวัตกรรมเครื่องกรองน้ำดังกล่าวช่วยสร้างความมั่นใจในเรื่องสุขอนามัย และเป็นที่พึ่งสำคัญให้กับชุมชนในช่วงวิกฤตน้ำท่วมที่ผ่านมา

     กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยนายวันชัย สุวรรณหงษ์ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ และนางชมพูนุท หอมกลิ่นเทียน เลขานุการกรม พร้อมด้วยบุคลากร วศ. เข้าร่วมกิจกรรมเดินรณรงค์ “ถนนปลอดบุหรี่” เพื่อส่งเสริมการสร้างความตระหนักรู้ถึงอันตรายของการสูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า สนับสนุนการลด ละ เลิกสูบบุหรี่ และร่วมผลักดันการสร้างสภาพแวดล้อมถนนปลอดบุหรี่ในพื้นที่สาธารณะ จัดโดยคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ร่วมกับสำนักงานเขตราชเทวี โดยมีภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชนในย่านถนนพระรามที่ 6 เข้าร่วมกว่า 13 หน่วยงาน ณ ลานอเนกประสงค์ อาคารบริหาร ชั้น 1 คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี เขตราชเทวี
     ทั้งนี้ วศ. ได้ร่วมรับมอบธงรณรงค์ปลอดบุหรี่ พร้อมเข้าร่วมเดินรณรงค์และปักหมุดสัญลักษณ์ตลอดแนวเส้นทาง เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของหน่วยงาน ภาคีเครือข่าย และประชาชนในการสร้างความตระหนักรู้ถึงพิษภัยของควันบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า สนับสนุนให้ถนนพระรามที่ 6 เป็นต้นแบบ “ถนนปลอดบุหรี่” ภายใต้แนวคิดการสร้างสังคมอากาศบริสุทธิ์และสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยสำหรับประชาชน ผู้ป่วย และผู้สัญจร ลดการได้รับควันบุหรี่มือสองในพื้นที่ทางเดินเท้าและจุดรอรถโดยสารสาธารณะที่มีประชาชนสัญจรจำนวนมาก เพื่อร่วมขับเคลื่อนสังคมสุขภาวะที่ดี และยกระดับคุณภาพชีวิตควบคู่สิ่งแวดล้อมเมืองอย่างยั่งยืน

      เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569 ณ ห้องประชุม 1 อาคาร 25 คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เพื่อขับเคลื่อนการยกระดับมาตรฐานห้องปฏิบัติการในภูมิภาคสู่ระดับสากลอย่างเป็นรูปธรรม รองศาสตราจารย์ ดร.กรรณิการ์ สหกะโร คณบดีคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมสัมมนา พร้อมสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในการเป็นศูนย์กลางการพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้ โดยระบุว่า การยกระดับห้องปฏิบัติการไม่เพียงเป็นการพัฒนาเชิงเทคนิค แต่เป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับชุมชนและภาคธุรกิจ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมุ่งมั่นพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการให้ได้มาตรฐานสากล เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอน การวิจัย และการบริการวิชาการที่ตอบโจทย์การพัฒนาพื้นที่อย่างยั่งยืน
     นายเดช บัวคลี่ ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาเครือข่ายวิทยาศาสตร์บริการ ได้บรรยายพิเศษในหัวข้อ “การส่งเสริมและพัฒนาความสามารถห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์เพื่อเข้าสู่การรับรองคุณภาพและมาตรฐาน” โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของโครงสร้างพื้นฐานทางคุณภาพของประเทศ (National Quality Infrastructure: NQI) ในการเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในยุคเศรษฐกิจฐานความรู้
      นายเดชกล่าวว่า การพัฒนาหน่วยตรวจสอบและรับรองให้ได้มาตรฐาน เช่น DSS Recognized Lab และ ISO/IEC 17025 จะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือของผลการทดสอบ ลดต้นทุนและระยะเวลาในการดำเนินงานของผู้ประกอบการในพื้นที่ ลดการพึ่งพาหน่วยงานส่วนกลาง และเป็นการกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมย้ำว่าความสำเร็จของระบบมาตรฐานต้องอาศัยความร่วมมือจากภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคอุตสาหกรรมอย่างบูรณาการ
   การสัมมนาครั้งนี้มุ่งถ่ายทอดองค์ความรู้จากโครงการวิจัยด้านการพัฒนาหน่วยตรวจสอบและรับรอง แลกเปลี่ยนประสบการณ์การยกระดับห้องปฏิบัติการตามมาตรฐานสากล พร้อมนำเสนอความก้าวหน้าการพัฒนาห้องปฏิบัติการวิเคราะห์คุณภาพอาหารที่อยู่ระหว่างการขอรับรอง ISO/IEC 17025 การพัฒนาศูนย์เครื่องมือวิทยาศาสตร์ และรายงานผลการดำเนินงานในจังหวัดปัตตานี ซึ่งสะท้อนความก้าวหน้าในการเสริมสร้างศักยภาพระดับภูมิภาคอย่างชัดเจน
    ความร่วมมือระหว่างกรมวิทยาศาสตร์บริการและมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ในครั้งนี้ ตอกย้ำบทบาทของทั้งสองหน่วยงานในการขับเคลื่อนโครงสร้างพื้นฐานทางคุณภาพของประเทศ เสริมสร้างความเข้มแข็งด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพื้นที่ ยกระดับเศรษฐกิจฐานราก เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และผลักดันการพัฒนาเชิงพื้นที่สู่ความยั่งยืนอย่างมั่นคง

     กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสถาบันวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีชุมชน ลงพื้นที่จัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ หลักสูตร “การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปจากผลผลิตทางการเกษตร (ผลิตภัณฑ์ผักผลไม้เชื่อม และผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มผักผลไม้ชนิดผง)” ให้แก่ผู้ประกอบการ OTOP ในจังหวัดเพชรบุรีและพื้นที่ใกล้เคียง จำนวน 30 คน ณ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านแปรรูปผลไม้และน้ำสมุนไพรตามฤดูกาลหมู่บ้านหนองหญ้าปล้อง อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางอาหาร ถ่ายทอดสู่ชุมชนเพื่อแก้ปัญหาผลผลิตทางการเกษตรล้นตลาดและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐาน
    เมื่อวันที่ 10 - 11 กุมภาพันธ์ 2569 ศูนย์วิจัยและพัฒนาวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ (ศวว.) สถาบันวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีชุมชน (สทช.) ได้จัดการฝึกอบรมหลักสูตร “การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปจากผลผลิตทางการเกษตร (ผลิตภัณฑ์ผักผลไม้เชื่อม และผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มผักผลไม้ชนิดผง)” ซึ่งมุ่งเน้นการฝึกปฏิบัติด้านการแปรรูปวัตถุดิบทางการเกษตรที่มีในพื้นที่ ได้แก่ มะกรูด มะนาว และมะละกอ โดยเนื้อหาของหลักสูตรนี้ครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการเตรียมวัตถุดิบเบื้องต้น จนถึงเทคนิคการถนอมอาหารและการเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ โดยเจาะจงที่กรรมวิธีการแปรรูปมะกรูดด้วยวิธีการเชื่อม เพื่อลดความขมและการปรับปรุงเนื้อสัมผัสให้นุ่มแต่ไม่เละ รวมถึงการประยุกต์ใช้นวัตกรรมแปรรูปมะนาวให้เป็นผลิตภัณฑ์ชนิดผง ผ่านกระบวนการทำแห้งเพื่อยืดอายุการเก็บรักษา และการแปรรูปมะละกอสุกจากวัตถุดิบที่ไม่สมบูรณ์แบบทางรูปลักษณ์ แต่ยังคงคุณค่าทางโภชนาการที่ดี สู่ผลิตภัณฑ์ข้าวเกรียบมะละกอที่มีมูลค่าสูงขึ้น ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เข้าร่วมอบรมได้รับองค์ความรู้ที่ถูกต้องตามหลักวิชาการและสามารถนำไปต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนที่มีคุณภาพ ตอบโจทย์ความสะดวกสบายของผู้บริโภค และสามารถขนส่งได้ง่ายเพื่อขยายตลาดสู่ภายนอก
   โดยการลงพื้นที่จัดฝึกอบรมครั้งนี้ นับเป็นความสำเร็จในการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ผ่านการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์การอาหารเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีความโดดเด่นอยู่ที่ เทคนิคการแปรรูป ที่สามารถเปลี่ยนผลผลิตทางการเกษตรขั้นต้นให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีศักยภาพ ซึ่งเน้นเทคนิคการจัดการรสชาติและเนื้อสัมผัสเพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ให้น่าสนใจ และการใช้นวัตกรรมแปรรูป เพื่อแก้ปัญหาข้อจำกัดด้านอายุการเก็บรักษา ฤดูกาลของผลผลิต และวัตถุดิบที่ไม่สมบูรณ์แบบทางรูปลักษณ์ ซึ่งกระบวนการทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรเกษตรให้เกิดประโยชน์สูงสุด และสามารถนำไป ต่อยอดในเชิงพาณิชย์ เพื่อสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชนได้อย่างยั่งยืน