Publications

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการสำรวจปริมาณสารพลาสติไซเซอร์กลุ่มพลาเลทในอาหารบรรจุในขวดแก้วที่มีฝาเป็นโลหะที่ส่งไปจำหน่ายในตลาดสหภาพยุโรป ประเภทเครื่องปรุงรสต่างๆ ได้แก่ น้ำพริกเผา เครื่องแกง ซอสผัดไทย โดยสารกลุ่มพทาเลทเป็นสารที่กลุ่มสหภาพยุโรปกำหนดห้ามใช้เป็นสารพลาสติไซเซอร์ในประเก็นพลาสติกสำหรับอาหารที่มีไขมัน การหาปริมาณพทาเลทในอาหาร ทำได้โดยนำตัวอย่างอาหารที่มีเนื้อเดียวกันมาสกัดด้วยตัวทำละลายที่เหมาะสมแล้วหาปริมาณด้วยเครื่อง GC-MS โดยใช้เทคนิค injector-internal thermal desorption มีส่วนนำสารเข้าแบบ programmed temporature vaporizing,PTV จำนวน 65 ตัวอย่าง พบว่า มีปริมาณสารพทาเลทคือ DINP เกินเกณฑ์กำหนดของสหภาพยุโรป จำนวน 2 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 3 โดยมีปริมาณอยู่ในช่วง 637-788 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม

บทคัดย่อ

ในการศึกษาปริมาณบิสฟีนอลเอที่แพร่ออกจาขวดนมพลาสติกชนิดพอลิคาร์บอเนตโดย LC-MS/MS MRM-negative porality mode สามารถตรวจบืนยันเอกลักษณ์เชิงคุณภาพด้วยมวลโมเลกุลที่สูญเสียโปรตรอน m/z 227 และ productions ที่ m/z 212 และ 133 ความสัมพันธ์เชิงเส้นของบิสฟีนอลเอ m/z 227/212 กับบิสฟีนอลเอฟ m/z 199/93 ในช่วงความเข้มข้น 5-200 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร มีค้า correlation coefficient (R2) 0.999 ค่าต่ำสุดที่สามารถตรวจวัด (Limit of Detecton, LOD) 0.2 ไมโครกรัมต่อลิตร ผลการทดสอบขวดนมพลาสติกชนิดพอลิตาร์บอเนตใหม่และเก่าที่ผลิตในประเทศไทยจำนวน 10 ยี่ห้อ ขนาดความจุ 30-250 มิลลิลิตร พบว่าการทดสอบขวดนมใหม่ 8 ยี่ห้อ ด้วยน้ำกลั่นต้มที่อุณหภูมิ 70 องศาเซลเซียส นาน 2 ชั่วโมงไม่พบบีสฟีนอลเอจนถึงน้อยกว่า 0.5 ไมโครกรัมต่อลิตร ผลการทดสอบขวดนมใหม่ 2 ยี่ห้อด้วยน้ำกลั่นที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียสนาน 10 วันยี่ห้อเดียวกันกับชุดแรก 7 ขวดพบ 72.6-84.5 ไมโครกรัมต่อลิตรและชุดที่ 2 จำนวน 13 ขวดพบ 100.9-208.6 ไมโครกรัมต่อลิตร การทดสอบด้วยน้ำกรองต้มที่อุณหภูมิห้อง 24 ชั่วโมง 10 ขวดพบ 0.6-5.4 ไมโครกรัมต่อลิตร และพบว่าที่ 80 องศาเซลเซียสในช่วงเวลา 30 นาที บิสฟีนอลเอสูงขึ้นถึง 9 ไมโครกรัมต่อลิตร ผลทดสอบด้วยน้ำประปาต้ม 10 ขวดที่ 80 องศาเซลเซียส นาน 30 และ 60 นาที่พบ 15.6-30.2 และ 32.8-54.6 ไมโครกรัมต่อลิตรตามลำดับ ในการทดสอบขวดนมเก่าที่ใช้งาน 1-2 ปี 5 ขวด ด้วยน้ำกรองต้มที่ 80 องศาเซลเซียสนาน 30 นาที พบบิสฟีนอลเอ 5.9-11.8 ไมโครกรัมต่อลิตร

จากการทดสอบข้างต้นแสดงว่าการเติมน้ำร้อนลงในขวดนมพลาสติกชนิดพอลิตาร์บอเนตและแช่ไว้จะมีปริมาณบีสฟีนอลเอเพิ่มขึ้นตามระยะเวลา เมื่อใช้น้ำประปาต้มน้ำพบบิสฟีนอลเอสูงกว่าน้ำกรองและน้ำกลั่น ดังนั้นในการใช้ขวดนม จึงต้องหลีกเสียงการใช้น้ำร้อนจัดเทใส่ขวดโดยตรง ไม่ใช้ขวดเก่าและไม่ควรแช่น้ำอุ่นและอุ่นน้ำนมไว้ในขวดเป็นเวลานาน

ภาชนะบรรจุอาหารเป็นเครื่องใช้ในครัวเรือนที่สำคัญในชีวิตประจำวัน ช่วยเพิ่มความสะดวกในการจัดเก็บและบริโภคอาหารมาเป็นเวลานานและนับวันก็จะมีความนิยมเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากมีข้อดีต่อสุขภาพหลายประการ และสามารถใช้กับเตาไมโครเวฟได้ด้วย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดและคุณภาพของภาชนะนั้น ๆ

การทดสอบหาคุณภาพของภาชนะเซรามิกและแก้วที่ใช้กับอาหาร มีทั้งการทดสอบทางกายภาพและสมบัติทางเคมี สมบัติทางการยภาพ เช่น ความทนทานต่อการกระแทก (Impact resistance) ความทนทานต่อการราน (Crazing resistance) ความทนทานต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิโดยฉับพลัน (Thermal shock resistance) ความทนทานต่อการขนส่ง (Resistance to chipping) ความทนทานต่อการล้างด้วยเครื่อง (Dish-washer rfesistance) การดูดซึมน้ำ (Water absorption) ความปลอดภัยเมื่อใช้กับเตาไมโครเวฟ (Microwave resistance) …

บทคัดย่อ

งานวิจัยมีวัตถุประสงค์ในการวิเคราะห์หาค่าสารประกอบ organically bound chlorine ที่ตกค้างในผลิตภัณฑ์บรรจุอาหาร และจัดทำฐานข้อมูลปริมาณสารปนเปื้อนที่จะใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาและออกกฏข้อบังคับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสารประกอบ organically bound chlorine ภายในประเทศไทยต่อไป โดยเก็บตัวอย่างผลิตภัณฑ์บรรจุอาหารที่ผลิตจากเยื่อกระดาษฟอกขาวที่ผลิตในปรพเทศไทยทุก 3 เดือน ในตัวอย่าง 5 ประเภทคือแก้วกระดาษ ชามกระดาษ จานกระดาษ กล่องอาหาร และกระดาษซับน้ำมัน การวิเคราะห์ทำตามมาตรฐาน SCAN-CM 44:91 พบว่าในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2552-กุมภาพันธ์ 2554 ค่าสารประกอบ Organically bound chloride ที่ตกค้างในผลิตภัณฑ์มีค่าอยู่ในช่วง 6-9 กรัมต่อตันเยื่อ และมีค่าต่ำกว่าข้อกำหนดของกลุ่มประเทศยุโรป ที่กำหนดไว้ต้องไม่เกิน 100 กรัมต่อตันเยื่อ แต่ก็ยังมีค่าสูงกว่าเกณฑ์กำหนดในบางประเทศของทวีปอเมริกา เช่น สหรัฐ และแคนาดา เป็นต้น ว่าจะต้องไม่มีสาร organically bound chloride ตกค้างในผลิตภัณฑ์

ในขณะนี้สหภาพยุโรปให้ความสำคัญและเข้มงวดกับการใช้ภาชนะพลาสตจิกบรรจุอาหาร หรือเรียกว่าวัสดุและบรรจุภัณฑ์ที่ใช้สัมผัสอาหาร (food contact materials) มากและมีการตรวจสอบหาข้อมูลของสารที่เคลื่อนย้ายจากพลาสติกลงมาสู่อาหารอยู่เป็นประจำ ในระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา สหภาพยุโรปได้ตรวจพบสารปนเปื้อนในกลุ่มพทาเลต (phthalate) และ ESBO (epoxidised soy bean oil) จากปะเก็นพลาสติกประเภทโพลีไวนิลคลอไรด์ (PVC) ที่ใช้ประกอบกับฝาโลหะเพื่อปิดขวดแก้วที่บรรจุอาหารทารกและอาหารประเภทน้ำพริกเผา ซอสปรุงรสประเภทต่างๆ น้ำพริกแกงเป็นต้น มีการพบพลาสติไซเซอร์กลุ่มพทาเลตและ ESBO ในปริมาณที่สูงมากตั้งแต่ 400-1,150 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม เกินเกณฑ์ที่กำหนดของสหภาพยุโรปมาก (เกณฑ์ที่กำหนดใน Regulation 372/2007/EC เท่ากับ 300 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และมีรายงานว่าการบริโภคอาหารที่ปนเปื้อนด้วยพลาสติไซเซอร์ดังกล่าวมีความเป็นพิษต่อสัตว์ทดลองและเป็นสารก่อมะเร็ง …

บทคัดย่อ

การทวนสอบความใช้ได้ของวิธีทดสอบบิสฟีนอลเอในขวดพลาสติกสำหรับเครื่องดื่มของเด็กทารกโดยใช้เทคนิค High Performance Liquid Chromatography (HPLC) ตามวิธีมาตรฐาน European Standard EN 14350-2: 2004 ในตัวอย่างขวดพลาสติกหรือขวดนมที่ใช้สำหรับบรรจุนมหรือน้ำผลไม้สำหรับเด็กทารก การทวนสอบนี้ใช้สารละลายตัวแทนอาหาร (food simulants) คือน้ำกลั่นและกรดอะซิติกความเข้มข้นร้อยละ 3 (น้ำหนักต่อปริมาตร) การทดสอบความสัมพันธ์เชิงเส้น (linearity) ได้กราฟมาตรฐานมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (correlation coefficient, R2) เท่ากับ 0.9999 ของทั้งน้ำกลั่นและกรดอะซิติก และพบว่าขีดจำกัดในการตรวจพบ (limit of detection, LOD) เท่ากับ 1.09 และ 0.41 ไมโครกรัมต่อลิตร และขีดจำกัดในการวัดปริมาณ (limit of quantitation, LOQ) เท่ากับ 4.00 และ 2.00 ไมโครกรัมต่อลิตร สำหรับน้ำกลั่นและกรดอะซิติก ตามลำดับ การทดสอบความถูกต้อง (accuracy) พิจารณาจากความแม่น (trueness) และความเที่ยง (precision)ในการทดสอบตัวอย่างที่มีการเติมสารละลายมาตรฐานบิสฟีนอลเอที่ระดับความเข้มข้นของขีดจำกัดในการวัดปริมาณ ได้ร้อยละค่ากลับคืน (%recovery) อยู่ในช่วงร้อยละ 99.7-105.3 และ 91.5-108.5 และพบว่าการทวนซ้ำ (repeatability) แสดงด้วยค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ์ของการทวนซ้ำ (relative standard deviation of repeatability, %RSDr) เท่ากับร้อยละ 1.85 และ 4.88 สำหรับน้ำกลั่นและกรดอะซิติก ตามลำดับ จากผลการทดลองนี้พบว่าวิธีการทดสอบนี้เป็นวิธีที่เหมาะสมต่อการทดสอบบิสฟีนอลเอในขวดพลาสติกสำหรับเครื่องดื่มของเด็กทารกโดยใช้เทคนิค HPLC

หัวข้อบรรยาย

• การทดสอบวัสดุสัมผัสอาหารประเภทพลาสติก
• การทดสอบวัสดุสัมผัสอาหารประเภทเซรามิก
• การทดสอบวัสดุสัมผัสอาหารประเภทไม้และกระดาษ
• การทดสอบวัสดุสัมผัสอาหารประเภทเหล็กกล้าไร้สนิม

Introduction

Food Contact Materials (FCM) became a key factor in food safety control. It is evident that constituents from food packaging could migrate into food. For instance, the migration of plasticizers from PVC gasket of lids for glass jars into the oily food (such as chilly paste) inside the jar. This problem has impacted on the export value of these commodities for more than 8,000 million baht. A critical issue at the moment is the Bisphenol-A (BPA), the starting material for polycarbonate and epoxy resin, that Canada has banned from the production of baby bottles. BPA in the epoxy coat inside food cans is considered to be banned. As being well aware, ASEAN robust economy

Bisphenol A , BPA

• เป็นสารอินทรีย์ที่ประกอบด้วยหมู่ฟีนอล จำนวน 2 กลุ่ม (R-OH)
• เป็นสารที่เป็นโครงสร้างหลัก (building block) ของพลาสติกที่สำคัญและสารเจือปนในพลาสติก (plastic additive)
• ปริมาณการผลิต 2 – 3 ล้าน เมตริกตัน (2000-3000 ล้านกิโลกรัม)
• เป็นโมโนเมอร์ที่สำคัญในการผลิต โพลีคาร์บอเนต

การให้บริการทดสอบของกรมวิทยาศาสตร์บริการ

• ในประเทศ เป็นห้องปฏิบัติการอ้างอิงให้กับผู้ประกอบการ
• ให้เป็นไปตามพรบ.อาหาร 2522 ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 92 117 และ295
• เป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
• เป็นไปตามความต้องการของผู้ประกอบการ ผู้ส่งออกตามกฎระเบียบของประเทศต่างๆเช่นสหภาพยุโรป อเมริกา ญี่ปุ่น เป็นต้น

สรุปสาระสำคัญจากการเสวนากลุ่มย่อย

สำหรับบริษัทโตโยเซกันไคชะ ก่อตั้งขึ้นโดย Mr. Tatsunosuke Takasaki ในปี 1917 เป็นบริษัทญี่ปุ่นที่ผลิตบรรจุภัณฑ์โลหะ พลาสติก กระดาษและ แก้ว ที่มียอดขายสูงเป็นอันดับ 5 ของโลก โดยมีโรงงานตั้งอยู่ทั้งในประเทศญี่ปุ่นและต่างประเทศเช่น จีน มาเลเซีย เวียดนาม และ ไทยเป็นต้น

การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ของบริษัทโตโยเซกันยังคำนึงถึงปัจจัยอีก 3 ข้อคือ เป็นบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เป็นบรรจุภัณฑ์ที่มีคุณภาพดี ช่วยยืดอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ และเป็นบรรจุภัณฑ์ที่สะดวกต่อการใช้งาน

ห้องปฏิบัติการของโครงการเคมี โครงการฟิสิกส์และวิศวกรรม และโครงการวิทยาศาสตร์ชีวภาพ มีความตระหนักถึงความสำคัญของมาตรวิทยาเคมี โดยห้องปฏิบัติการมีการใช้เครื่องมือที่สอบเทียบ วัสดุอ้างอิง/วัสดุอ้างอิงรับรอง ทำให้ผลทดสอบถูกต้องแม่นยำสอบกลับได้และได้รับการรับรองความสามารถห้องปฏิบัติการตามมาตรฐาน ISO/IEC17025

Bisphenol A diglycidyl ether (BADGE) มีชื่อทางเคมีว่า 2,2-bis(4-hydroxyphenyl)propane bis(2,3-epoxypropyl) ether (CAS No = 001675-54-3) เกิดจากปฏิกิริยาระหว่าง bisphenol A และ epichlorohydrin โดย BADGE เป็นโมโนเมอร์ที่ใช้ในการผลิตสารเคลือบหรือที่เรียกว่าแลกเกอร์เพื่อใช้เคลือบภายในกระป๋องบรรจุอาหาร เช่น อีพอกซีเรซิน (epoxy resin) และสารเติมแต่งในการผลิตพีวีซีออร์กอนอซอล (PVC organosol) ไม่ให้โพลิเมอร์สลายตัวเมื่อได้รับความร้อนและกำจัดกรดไฮโดรคลอริกที่มากเกินไป การเคลือบกระป๋องด้วยแลกเกอร์นั้นใช้เพื่อป้องกันการกัดกร่อนและการเคลื่อนย้ายของโลหะต่างๆ ลงสู่อาหารที่บรรจุในกระป๋อง อย่างไรก็ตาม BADGE ซึ่งเป็นส่วนประกอบของการผลิตแลกเกอร์ที่ยังคงเหลืออยู่สามารถเคลื่อนย้ายจากแลกเกอร์มาปนเปื้อนกับอาหารที่บรรจุในกระป๋องได้เช่นกัน กระบวนการผลิตและการเก็บรักษาอาหารกระป๋อง BADGE สามารถทำปฏิกิริยากับน้ำหรือกรดในอาหารได้สารอนุพันธ์ของ BADGE 5 ชนิด ได้แก่ BADGE๐H2O, BADGE๐2H2O, BADGE๐HCl, BADGE๐2HCl และ BADGE๐H2O๐HCl

Abstract

Thailand’s food additives and food packaging are governed by the Food Act of B.E. 2522 (1979). The Act gives the Ministry of Public Health the authority to implement the Act through the Food and Drug Administration (FDA), which is a department within the Ministry. In general, imports of food for sale in the Kingdom require an import license and standard labeling according to domestic regulations. According to the Ministry of Public Health Announcement, there are four notifications under the Food Act to regulate use of food additives which are Notification No. 281, B.E. 2547 (2004), Notification No. 359, B.E. 2556 (2013), Notification No. 360, B.E. 2556 (2013), and Notification No. 363, B.E. 2556 (2013) and three notifications under this Act to control all food containers and packaging materials which are the Ministerial Notification No. 92, B.E. 2528 (1985), No. 117 B.E. 2532 (1989), No. 295, BE. 2548 (2005). Aside from the Thai FDA where is responsible for legislating the Food Act of food additives and packaging, there are two organizations, namely, the Thai Industrial Standards Institute (TISI) and the Office of the Consumer Protection Board (OCPB) also responsible for setting up regulations. TISI develops both mandatory and voluntary standards for food packaging for consumer protection and for the need of industry and trade while OCPB regulates the label of plastic packaging for consumer protection mainly. In addition, the Department of Science Service (DSS), which was appointed to be ASEAN Food Reference Laboratory (AFRL) in the area of food contact materials by the ASEAN Consultative Committee on Standard and Quality – Prepared Foodstuff Product Working Group (ACCSQ-PFPWG), is actively working on standard of food contact material for ASEAN.