เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) เพื่อระดมความคิดเห็นต่อ "(ร่าง) รายงานสถาปัตยกรรมองค์กร (Enterprise Architecture: EA) ในสภาพปัจจุบัน (As-Is Architecture)" ณ ห้องประชุมวิทยวิถี ชั้น 6 อาคารตั้ว ลพานุกรม กรมวิทยาศาสตร์บริการ โดยได้รับเกียรติจาก ดร.พจมาน ท่าจีน อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ เป็นประธานในพิธีเปิดการประชุม และดร.ภูวดี ตู้จินดา ผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีดิจิทัลวิทยาศาสตร์บริการ เป็นผู้กล่าวรายงาน พร้อมด้วยผู้บริหารและผู้แทนจาก 10 สถาบันและ 2 กลุ่มงานเข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง
   Workshop ครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการจ้างพัฒนาระบบและออกแบบสถาปัตยกรรมองค์กรของ วศ. มุ่งหาแนวทางแบบ "Quick Win" ทั้งกรณีที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณและกรณีที่ไม่มีข้อจำกัด เพื่อให้ข้อเสนอที่ได้นำไปดำเนินการได้ทันทีในระยะสั้น และใช้ประกอบการวางแผนพัฒนาในระยะต่อไป
ภายในงานเปิดพื้นที่ให้ผู้เข้าร่วมร่วมคิด วิเคราะห์ และเสนอทางแก้จากสถานการณ์จริงในองค์กร ครอบคลุมสถาปัตยกรรมองค์กรทั้ง 5 ด้าน
     ช่วงแรกของ Workshop หยิบยก 9 โจทย์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับกระบวนงานและระบบสารสนเทศของ วศ. มาร่วมวิเคราะห์ ตัวอย่างเช่น การรับ-ส่งเอกสารผ่านหลายช่องทางที่ยังไม่เป็นระบบเดียวกัน กระบวนงานดิจิทัลที่ยังต้องพึ่งพาเอกสารกระดาษ และการลงทะเบียนผู้รับบริการซ้ำซ้อน นอกจากนี้ยังมีประเด็นด้านการจัดสรรบุคลากรให้สอดคล้องกับภาระงาน การใช้บัญชีหรือพื้นที่จัดเก็บข้อมูลส่วนบุคคลในการทำงาน ระบบที่พัฒนาแยกส่วนจนเชื่อมโยงหรือย้ายข้อมูลกันไม่ได้ รวมถึงการลงทุนด้านแอปพลิเคชันที่มีความไม่คุ้มค่า ทั้งหมดนี้ชี้ให้เห็นว่าในอนาคตต้องมีการพัฒนาระบบที่รองรับกระบวนงานแบบ End-to-End ได้อย่างแท้จริง
     ช่วงต่อมาเป็น Workshop ด้าน Data & Technology Architecture อีก 9 ประเด็น ตั้งแต่ข้อมูลกระจายอยู่ในหลายระบบ ข้อมูลประเภทเดียวกันแต่ไม่ตรงกันหรือไม่เป็นปัจจุบัน ไปจนถึงการขาดมาตรฐานข้อมูลร่วมกัน ผู้เข้าร่วมยังพูดคุยถึงความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล อุปกรณ์ที่เข้าสู่ช่วง End-of-Life หรือ End-of-Support ความเพียงพอของ Network Capacity และ Bandwidth รวมถึงระบบสำรองและกู้คืนข้อมูล (Backup & Restore) ซึ่งสอดคล้องกับผลวิเคราะห์ As-Is ก่อนหน้านี้ที่เคยชี้ปัญหาข้อมูลกระจัดกระจายและการขาด Data Catalog ไว้เช่นกัน
      นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมด้าน Security Architecture ให้ผู้เข้าร่วมร่วมพูดคุยในประเด็นต่าง ๆ เช่น พ.ร.บ. การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ตลอดจนการบริหารจัดการ Firewall, Endpoint และความเสี่ยงด้านความมั่นคงปลอดภัยในภาพรวม เพื่อให้การพัฒนาดิจิทัลของ วศ. เดินหน้าควบคู่กับการคุ้มครองข้อมูลอย่างเหมาะสม
      ช่วงท้ายของการประชุมมีการสรุปผลการระดมความคิดเห็น พร้อมนำเสนอแนวทางการกำกับดูแลสถาปัตยกรรมองค์กร (EA Governance) และตัวชี้วัดเพื่อยกระดับวุฒิภาวะ (Maturity Level) ด้าน EA โดยตั้งเป้าหมายพัฒนาไปสู่ระดับ 3 ระยะกำหนดมาตรฐาน (Defined – Level 3) ซึ่งจะทำให้ วศ. มีนโยบาย กระบวนการ มาตรฐาน ผู้รับผิดชอบ และกลไกการกำกับดูแลด้าน EA ที่ชัดเจน ครอบคลุมสถาปัตยกรรมทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ Business, Data, Application, Technology และ Security Architecture
พร้อมกันนี้ ยังได้แนะนำระบบสถาปัตยกรรมองค์กรของ วศ. ซึ่งรองรับการนำเข้าข้อมูลสถาปัตยกรรมทั้ง 5 ด้าน และแสดงความสัมพันธ์เชื่อมโยงระหว่างกระบวนงาน ข้อมูล ระบบสารสนเทศ เทคโนโลยี และความมั่นคงปลอดภัยได้อย่างเป็นระบบ โดยมีกำหนดจัดฝึกอบรมการใช้งานระบบในวันที่ 29 ตุลาคม 2569 เพื่อเตรียมความพร้อมให้ผู้เกี่ยวข้องนำไปใช้บริหารจัดการข้อมูล EA ของ วศ. ได้อย่างต่อเนื่อง
      ข้อเสนอ Quick Win และความคิดเห็นจากผู้ปฏิบัติงานในครั้งนี้ จะถูกนำไปสังเคราะห์เพื่อปรับปรุงรายงานสถาปัตยกรรมองค์กรในสภาพปัจจุบันฉบับสมบูรณ์ และใช้เป็นฐานสำหรับการดำเนินงานในระยะต่อไป เพื่อให้การลงทุนและการพัฒนาดิจิทัลของ วศ. เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ลดความซ้ำซ้อน เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน และสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่องค์กรดิจิทัลและการให้บริการภาครัฐในยุคดิจิทัลอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน