กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสถาบันพัฒนานักวิทยาศาสตร์ (สพนว.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) ปิดโครงการฝึกอบรมหลักสูตร “การประยุกต์ใช้วิทยาการข้อมูล (Data Science) เพื่อสร้างนวัตกรรมการพัฒนาบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” มุ่งพัฒนาบุคลากรภาครัฐให้สามารถเปลี่ยนข้อมูลที่มีอยู่ให้เป็นองค์ความรู้ การตัดสินใจ และนวัตกรรมที่สร้างคุณค่าให้แก่องค์กรและประชาชน พร้อมขับเคลื่อนหน่วยงานสู่การเป็น Data-Driven Organization อย่างเป็นรูปธรรม
     โครงการดังกล่าวดำเนินการฝึกอบรมเข้มข้นรวม 16 วัน ระหว่างวันที่ 23 กรกฎาคม – 25 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพ (รางน้ำ) และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภายใต้ ทุนพัฒนาบุคลากรระดับยุทธศาสตร์ (Strategy-based) จากสำนักงาน ก.พ. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 โดยมีผู้เข้ารับการอบรมจำนวน 20 คน จากหน่วยงานในสังกัดกระทรวง อว. 4 หน่วยงาน
     การพัฒนาบุคลากรในครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเพียงการเพิ่มทักษะด้าน Data Science แต่ให้ความสำคัญกับการสร้าง “คนที่ใช้ข้อมูลสร้างการเปลี่ยนแปลง” ผ่านการเรียนรู้ตั้งแต่ Digital Transformation, Design Thinking, Data Science, Data Governance และ Data Visualization ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีและ AI การพัฒนา Growth Mindset และการทำงานร่วมกันข้ามศาสตร์
     จุดเด่นสำคัญของหลักสูตร คือ การนำ ข้อมูลและ Pain Point จากการทำงานจริง ของแต่ละหน่วยงานมาเป็นโจทย์ในการเรียนรู้ ผู้เข้าอบรมได้ฝึกตั้งแต่การจัดระเบียบและวิเคราะห์ข้อมูล การค้นหา Insight การนำเสนอข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ ไปจนถึงการพัฒนาแนวทางและต้นแบบนวัตกรรมที่สามารถนำกลับไปประยุกต์ใช้กับภารกิจของหน่วยงานได้จริง
จากห้องเรียนสู่ 5 โครงการที่ตอบโจทย์งานจริง
     ในพิธีปิด ผู้เข้ารับการอบรมได้นำเสนอผลงาน Pitching จำนวน 5 โครงการ ซึ่งสะท้อนการนำ Data Science และ AI ไปประยุกต์ใช้กับโจทย์สำคัญของหน่วยงาน ได้แก่
1. โครงการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมด้วยระบบวิเคราะห์ข้อมูลความต้องการของผู้เรียน
ใช้ข้อมูลสนับสนุนการวิเคราะห์ความต้องการ เพื่อพัฒนาหลักสูตรให้ตรงกับผู้เรียนและการพัฒนาบุคลากร
2. Applying AI as a Tool for Assessing the Readiness of Higher Education Programs for International Standards
ประยุกต์ใช้ AI เพื่อสนับสนุนการประเมินความพร้อมของหลักสูตรอุดมศึกษาสู่มาตรฐานสากล
3. Mapping the Hidden Network
วิเคราะห์และมองเห็นความเชื่อมโยงของเครือข่ายจากข้อมูล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ประโยชน์จากความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานและผู้เกี่ยวข้อง
4. DSS Research Project Data Visualization: การประเมินความพร้อมโครงการวิจัยของกรมวิทยาศาสตร์บริการ
นำ Data Visualization มาช่วยวิเคราะห์และสื่อสารข้อมูล เพื่อสนับสนุนการประเมินและบริหารจัดการโครงการวิจัยอย่างมีประสิทธิภาพ
5. การพัฒนาต้นแบบการเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์ข้อมูลแบบบูรณาการ เพื่อส่งเสริมการใช้ข้อมูลร่วมกันระหว่างหน่วยงานภายในสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
พัฒนาต้นแบบการเชื่อมโยงข้อมูล ลดความกระจัดกระจาย และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ข้อมูลร่วมกันภายในองค์กร
     ผลงานทั้ง 5 โครงการแสดงให้เห็นว่า Data Science ไม่ได้เป็นเพียงทักษะทางเทคนิค แต่เป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหา พัฒนากระบวนงาน และยกระดับการตัดสินใจขององค์กรบนพื้นฐานของข้อมูลและหลักฐาน
   ในพิธีปิดโครงการ ได้รับเกียรติจาก นายวันชัย สุวรรณหงษ์ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ และ รศ. ดร.ศุภฤกษ์ สุขสมาน คณบดีคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกล่าวแสดงความยินดีแก่ผู้สำเร็จการอบรม โดยมี รศ. ดร.อนันต์ ผลเพิ่ม รองอธิการบดีฝ่ายดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นประธานกล่าวปิดโครงการ และ นางศรินยา สาขากร ผู้ช่วยปลัดกระทรวง อว. เข้าร่วมเป็นเกียรติในพิธี
     ความสำเร็จของโครงการจึงไม่ได้สิ้นสุดที่การได้รับเกียรติบัตร แต่จะสะท้อนผ่านการที่ผู้ผ่านการอบรมสามารถก้าวจาก Data User สู่ Change Agent นำความรู้และเครื่องมือกลับไป ใช้จริง ต่อยอด และแบ่งปัน เพื่อขยายผลจากผู้เข้าอบรม 20 คน ไปสู่ทีมงาน หน่วยงาน และเครือข่ายในวงกว้าง เพราะเมื่อความรู้ถูกนำไปใช้และแบ่งปัน “ศักยภาพของคน” จะกลายเป็น “ศักยภาพขององค์กร”
     โครงการนี้จึงนับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของ วศ. และกระทรวง อว. ในการพัฒนากำลังคนให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล และสร้างวัฒนธรรมการทำงานที่ใช้ข้อมูลเป็นฐาน เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารงาน การพัฒนาบุคลากร และการให้บริการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ การปิดโครงการในวันนี้ จึงไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการเรียนรู้ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการนำข้อมูลไปสร้างการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้จริง