📰 สอช. กรมวิทย์ฯบริการ ประสานความร่วม ม.นเรศวร รุดวิจัยการตรวจวัดสารปนเปื้อน MOSH/MOAH ในน้ำมันรำข้าวด้วยเทคนิค HPLC-GC Online มุ่งยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยอาหารสู่ระดับสากล

🕘 วันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569
📍 ณ มหาวิทยาลัยนเรศวร จ.พิษณุโลก

เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569 กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) โดยสถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ (สอช.) ได้จัดการประชุมหารือความร่วมมือด้านการวิจัยเชิงบูรณาการร่วมกับ มหาวิทยาลัยนเรศวร และ บริษัท พาราไซแอนติฟิค จำกัด เพื่อกำหนดกรอบแนวทางและระเบียบวิธีวิจัยในการวิเคราะห์สารปนเปื้อนกลุ่มน้ำมันแร่ (Mineral Oil Hydrocarbons: MOH) ในผลิตภัณฑ์น้ำมันรำข้าว ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญด้านความปลอดภัยอาหารในเวทีการค้าโลก

ความท้าทายทางเทคนิคและการพัฒนาระเบียบวิธีวิจัย
ในการประชุมครั้งนี้ ดร.กนิษฐ์ ตะปะสา ผู้อำนวยการสถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ (ผอ. สอช.) พร้อมด้วยคณะผู้บริหารและนักวิจัยจากศูนย์ห้องปฏิบัติการอ้างอิงชีวภาพ (ศอภ.) นำโดย นายสมภพ ลาภวิบูลย์สุข ผู้อำนวยการศูนย์ห้องปฏิบัติการอ้างอิงชีวภาพ ได้นำเสนอความก้าวหน้าทางวิชาการเกี่ยวกับการตรวจวัดสารปนเปื้อน 2 กลุ่มหลัก ได้แก่:
– MOSH (Mineral Oil Saturated Hydrocarbons)
– MOAH (Mineral Oil Aromatic Hydrocarbons)

เนื่องจากน้ำมันรำข้าวมีองค์ประกอบทางเคมีและโครงสร้างของไตรกลีเซอไรด์ที่ซับซ้อน การแยกสกัดสารปนเปื้อนออกจากเมทริกซ์ (Matrix) ของตัวอย่างจึงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อความแม่นยำ ที่ประชุมจึงมีมติมุ่งเน้นการพัฒนาและทวนสอบวิธีวิเคราะห์ (Method Validation) โดยใช้เทคนิค HPLC-GC Online ซึ่งถือเป็น Gold Standard ในระดับสากล เพื่อให้ได้ผลการตรวจวัดที่มีขีดจำกัดการตรวจวัด (Detection Limit) และความเที่ยงตรง (Precision) ตามข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับดูแลด้านอาหารในระดับนานาชาติ

การบูรณาการความเชี่ยวชาญจากภาคส่วนต่าง ๆ
ความร่วมมือในครั้งนี้เป็นการผนึกกำลังระหว่างหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ประกอบด้วย:
– มหาวิทยาลัยนเรศวร: นำโดย รศ.ดร.นัฐพล มหาวิค และ รศ.ดร.เหรียญทอง สิงห์จานุสงค์ จากสถานวิจัยเพื่อความเป็นเลิศทางวิชาการด้านไขมันและน้ำมัน สนับสนุนองค์ความรู้เชิงลึกด้านเคมีของไขมันและทรัพยากรห้องปฏิบัติการวิจัย
– กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.): ทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการพัฒนาวิธีมาตรฐานอ้างอิงและดำเนินการเปรียบเทียบผลระหว่างห้องปฏิบัติการ (Interlaboratory Comparison) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในระบบมาตรวิทยาเคมีของประเทศ
– บริษัท พาราไซแอนติฟิค จำกัด: นำโดย คุณพูศักดิ์ หิรัณยตระกูล สนับสนุนด้านเทคโนโลยีขั้นสูงและ Application Specialist เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้งานเครื่องมือวิเคราะห์เชิงซ้อน

ผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ต่ออุตสาหกรรมไทย
เป้าหมายสูงสุดของโครงการวิจัยนี้คือการสร้าง “โครงสร้างพื้นฐานทางคุณภาพ” (Quality Infrastructure) ที่เข้มแข็ง เพื่อปกป้องอุตสาหกรรมน้ำมันรำข้าวของไทยจากการกีดกันทางการค้าที่มิใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers) โดยเฉพาะข้อกำหนดที่เข้มงวดของสหภาพยุโรปและคู่ค้าสำคัญ การขับเคลื่อนงานวิจัยจากห้องปฏิบัติการสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยยกระดับความปลอดภัยของผู้บริโภค แต่ยังเป็นการยืนยันถึงศักยภาพของนักวิทยาศาสตร์ไทยในการพัฒนาระบบการทดสอบให้ก้าวสู่มาตรฐานสากลอย่างยั่งยืน