📰 ทีมนักวิจัยกลุ่มเทคโนโลยีชีวภาพ สอช. วศ. ผนึกกำลังเกษตรแม่ฮ่องสอน ปั้น “กาแฟวิสาหกิจชุมชน” สู่มาตรฐานสากล

🕘 วันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569
📍 ณ วิสาหกิจ ใน จ.แม่ฮ่องสอน (ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนผลิตกาแฟบ้านรวมไทย วิสาหกิจชุมชนแปรรูปกาแฟและผลผลิตทางการเกษตรบ้านห้วยมะเขือส้ม วิสาหกิจชุมชนชูบี วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปลงใหญ่กาแฟบ้านสบป่อง วิสาหกิจชุมชนกาแฟอินทรีย์ต้นน้ำปายบ้านดอยผักกูด และ วิสาหกิจชุมชนวิสาหกิจชุมชนกาแฟบ้านดอยช้าง)

ทีมนักวิจัยจากกลุ่มเทคโนโลยีชีวภาพ (ทว.) สถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ (สอช.) กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) นำโดย นายมโนวิช เรืองดิษฐ์ นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการพิเศษ ลงพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อหารือกับ นายพยุงศักดิ์ สิทธิลภ เกษตรจังหวัดแม่ฮ่องสอน และคณะทำงาน ถึงแนวทางการพัฒนาและยกระดับกาแฟไทยด้วยวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม โดยทีมวิจัยได้ดำเนินการเชิงรุกด้วยการสุ่มเก็บตัวอย่างกาแฟคั่วจากวิสาหกิจชุมชน 12 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่ 7 อำเภอ (เมือง, ขุนยวม, แม่ลาน้อย, แม่สะเรียง, ปางมะผ้า, ปาย และสบเมย) เพื่อเข้าสู่กระบวนการวิเคราะห์ความปลอดภัยและคุณภาพตามมาตรฐานระดับชาติ ได้แก่ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 197) เรื่อง กาแฟ และมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก. 522-2561) กาแฟคั่ว

การทดสอบในห้องปฏิบัติการครอบคลุมทั้ง กายภาพ เคมี และจุลชีววิทยา เช่น การวัดระดับความชื้น คาเฟอีน สารสกัดปิโตรเลียมอีเทอร์ รวมถึงสารปนเปื้อนสำคัญอย่าง ปรอท, Acrylamide และ Ochratoxin A เพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่ากาแฟแม่ฮ่องสอนมีความปลอดภัยสูงและพร้อมแข่งขันในตลาด

คณะทีมวิจัยได้ลงพื้นที่ให้คำปรึกษาแก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนต้นแบบ (เช่น บ้านรวมไทย, ห้วยมะเขือส้ม, ชูบี, บ้านสบป่อง, ดอยผักกูด และดอยช้าง) เพื่อชี้แจงผลการทดสอบและแนะแนวทางพัฒนาตลอดกระบวนการผลิต ได้แก่:
– ต้นน้ำ: เทคนิคการปลูกและการจัดการหลังเก็บเกี่ยว
– กลางน้ำ: การแปรรูป การควบคุมคุณภาพ และการใช้เทคโนโลยีชีวภาพสร้างอัตลักษณ์ “Specialty Coffee”
– ปลายน้ำ: การพัฒนาแบรนด์ ช่องทางการตลาด และการเตรียมเอกสารเพื่อขอ เลขสารบบอาหาร (อย.)

การขับเคลื่อนครั้งนี้เป็นการใช้ “วิทยาศาสตร์และนวัตกรรม” มาเป็นเครื่องมือหลักในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตร ช่วยให้เกษตรกรแม่ฮ่องสอนสามารถผลิตกาแฟที่มีมาตรฐานสม่ำเสมอ แข่งขันได้ทั้งในระดับประเทศและก้าวสู่ตลาดสากลอย่างยั่งยืน