📰 สอช. กรมวิทย์ฯบริการ ลงพื้นที่เชียงราย ขับเคลื่อนกลไกวิทยาศาสตร์ ยกระดับห่วงโซ่ผลิตกาแฟคุณภาพสูง ร่วมกับโครงการพัฒนาดอยตุงฯ และวิสาหกิจชุมชนดอยช้าง

🕘 วันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
📍 ณ โครงการพัฒนาดอยตุง (พื้นที่ทรงงาน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ภายใต้มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดเชียงราย

กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ (สอช.) นำโดย ดร.กนิษฐ์ ตะปะสา นักวิทยาศาสตร์ทรงคุณวุฒิ และผู้อำนวยการสถาบันห้องปฏิบัติการอ้างอิงแห่งชาติ พร้อมคณะ ร่วมลงพื้นที่ศึกษาศักยภาพและหารือแนวทางการพัฒนาห่วงโซ่การผลิตกาแฟคุณภาพสูง ร่วมกับโครงการพัฒนาดอยตุง (พื้นที่ทรงงาน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ภายใต้มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดเชียงราย

ในการนี้ คณะผู้บริหารและนักวิจัย วศ. ได้เข้าหารือร่วมกับ นายเกษม จึงพิชาญวณิชย์ ผู้จัดการส่วนงานส่งเสริมอาชีพและคุณภาพชีวิต โครงการพัฒนาดอยตุงฯ โดยมุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้เพื่อยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์กาแฟและผลิตภัณฑ์ชุมชน การสร้างมูลค่าเพิ่มเชิงเศรษฐกิจจากทรัพยากรท้องถิ่น ตลอดจนการพัฒนาระบบการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับชุมชนในพื้นที่สูง

ชูแนวคิด BCG และ Circular Economy พัฒนากระบวนการผลิตครบวงจร
การลงพื้นที่ในครั้งนี้ มุ่งเน้นการยกระดับกระบวนการแปรรูปกาแฟในระดับชุมชน ผ่านแนวทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในมิติต่าง ๆ ดังนี้:
– การบริหารจัดการน้ำ: การพัฒนาระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำสำหรับกระบวนการหมักกาแฟ และการจัดการน้ำเสียที่เกิดจากกระบวนการแปรรูปผลเชอรี่กาแฟ
– การสร้างมูลค่าเพิ่ม: การนำเมล็ดกาแฟและวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิต (Coffee By-products) มาวิจัยและพัฒนาสู่ผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มฟังก์ชัน (Functional Food & Functional Drink) ตามแนวทางเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG & Circular Economy)

ทั้งนี้ สอช. ในฐานะห้องปฏิบัติการอ้างอิงด้านสารสำคัญในอาหารของประเทศ จะเข้ามามีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการตรวจวิเคราะห์สารสำคัญ สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ และสารบ่งชี้คุณภาพในผลิตภัณฑ์กาแฟและอาหารฟังก์ชัน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นด้านคุณภาพและความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล รองรับการขยายตลาดทั้งในและต่างประเทศ

ปักหมุดพื้นที่นำร่อง 5 หมู่บ้าน ก่อนขยายผลสู่ตลาดกาแฟพิเศษ (Specialty Coffee)
การดำเนินงานในพื้นที่เป้าหมาย: โครงการดังกล่าวได้กำหนดพื้นที่นำร่องครอบคลุม 5 หมู่บ้าน จำนวนกว่า 300 ครัวเรือน ในเขตพื้นที่อำเภอแม่ฟ้าหลวง ซึ่งเป็นพื้นที่ชายแดนที่มีศักยภาพสูงในการเพาะปลูกกาแฟคุณภาพดี โดยตั้งเป้าหมายในการเพิ่มมูลค่าผลผลิต สร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่เกษตรกร ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และพัฒนาเป็นต้นแบบ “ชุมชนกาแฟคุณภาพสูงอย่างยั่งยืน” เพื่อขยายผลสำเร็จสู่พื้นที่อื่นของดอยตุงต่อไป

นอกจากนี้ คณะผู้เชี่ยวชาญ วศ. ยังได้เข้าพบผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนกาแฟดอยช้าง เพื่อให้คำปรึกษาเชิงวิชาการด้านคุณภาพกาแฟคั่ว โดยเฉพาะการควบคุมคุณภาพทางเคมีและคุณลักษณะสำคัญที่ส่งผลต่อรสชาติและมาตรฐานผลิตภัณฑ์ พร้อมทั้งแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เพื่อแนวทางการปรับปรุงกระบวนการผลิต ซึ่งจะเป็นการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของกาแฟไทยในตลาดกาแฟพิเศษ (Specialty Coffee) ทั้งในระดับประเทศและระดับสากล

กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) มีความพร้อมอย่างยิ่งในการสนับสนุนองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี มาตรฐานการตรวจสอบวิเคราะห์ และเครือข่ายห้องปฏิบัติการที่เข้มแข็ง เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการยกระดับอุตสาหกรรมกาแฟไทย เสริมสร้างศักยภาพทางการแข่งขัน และขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตอย่างยั่งยืน