การดำเนินงานด้านห้องสมุดสีเขียว ประจำปี 2565
ตามเกณฑ์มาตรฐานห้องสมุดสีเขียว พ.ศ. 2559 ประกอบด้วย 8 หมวด ดังนี้
หมวดที่ 1 ทั่วไป การกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์
ข้อกำหนด : ผู้บริหารห้องสมุดมีการกำหนดนโยบายด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ให้เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการบริหารงานห้องสมุด รวมทั้งกำหนดแนวทางการดำเนินงานที่สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมาย และยุทธศาสตร์ตามมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว และมีการประกาศให้ทราบทั่วกัน
แนวทางเชิงปฏิบัติ
1.1 กําหนดวิสัยทัศน์พันธกิจ เป้าหมาย และยุทธศาสตร์ ดังนี้
1.1.1 กําหนดวิสัยทัศน์ พัฒนาห้องสมุดสีเขียวให้เป็นแหล่งเรียนรู้มีการบริหารจัดการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และให้บริการความรู้ที่สอดคล้องกับนโยบายการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมของชาติ
1.1.2 กําหนดพันธกิจ
(1) เป็นแหล่งบริการความรู้ด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมที่ทันสมัยสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาประเทศ และตรงตามความต้องการของชุมชนและสังคม
(2) จัดหาและจัดการทรัพยากรสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
(3) จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
(4) ส่งเสริมให้บุคลากรห้องสมุดและผู้รับบริการมีความรู้ความเข้าใจ และมีความตระหนักรู้ในเรื่องการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
(5) ส่งเสริมการบริหารจัดการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
1.1.3 กําหนดเป้าหมาย
(1) ห้องสมุดเป็นแหล่งบริการความรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม นอกเหนือจากการให้บริการความรู้ตามบริบทของแต่ละห้องสมุด
(2) ห้องสมุดมีทรัพยากรสารสนเทศด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมที่ทันสมัย สอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาประเทศ และตรงตามความต้องการ ของชุมชนและสังคม
(3) ห้องสมุดเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
(4) บุคลากรห้องสมุดและผู้รับบริการมีความรู้ความเข้าใจและมีความตระหนักรู้ในเรื่องการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
(5) ห้องสมุดสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ลดการใช้ทรัพยากร ลดปริมาณขยะและของเสีย โดยใช้หลักการและเครื่องมือที่เหมาะสม
1.1.4 กําหนดยุทธศาสตร์
(1) กําหนดให้นโยบายการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมเป็นส่วนหนึ่งในนโยบายการบริหารจัดการห้องสมุด
(2) แลกเปลี่ยนและใช้ประโยชน์ทรัพยากรสารสนเทศด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมร่วมกัน
(3) สร้างเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว พัฒนาความร่วมมือกับชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
(4) แลกเปลี่ยนเรียนรู้และศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีในการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
(5) ประเมินผลการดําเนินงานห้องสมุดสีเขียว โดยใช้ตัวชี้วัดและหลักเกณฑ์ที่เหมาะสม
1.2 วิเคราะห์ประเด็นปัญหาด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นข้อมูลในการกําหนดเป้าหมาย ยุทธศาสตร์ และนําไปสู่การกําหนดแนวทางการดําเนินงานที่สอดคล้องกับวิสัยทัศน์พันธกิจการเป็นห้องสมุดสีเขียว
1.3 กําหนดขอบเขตการดําเนินงานตามมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว ซึ่งสามารถดําเนินการทั้งหมด หรือเฉพาะส่วน โดยไม่นับรวมกิจกรรมของห้องสมุดที่ไม่มีนัยสําคัญในการก่อให้เกิดผลกระทบต่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ต้องมีการชี้แจงเหตุผลประกอบใน กรณีที่ไม่ดําเนินการทั้งหมด
หมวดที่ 2 โครงสร้างพื้นฐานทางด้านกายภาพและเทคโนโลยีที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
ข้อกำหนด : ห้องสมุดต้องมีโครงสร้างพื้นฐานหรือลักษณะทางกายภาพที่เอื้อต่อการลดการใช้พลังงานและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยใช้เทคโนโลยีที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในการให้บริการและการบริหารจัดการห้องสมุด
กรณีอาคารเก่า : มีแผนงานและมาตรการในการปรับปรุงโครงสร้างสถาปัตยกรรมหรือวัสดุประกอบอาคารให้เอื้อต่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
แนวทางเชิงปฏิบัติ
2.1 ศึกษาปัญหาและสภาพอาคารเดิมที่เป็นอุปสรรคต่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
2.2 กําหนดให้มีแผนงานปรับปรุงโครงสร้างสถาปัตยกรรมหรือวัสดุประกอบอาคารให้เอื้อต่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
2.2.1 ปรับปรุงโครงสร้างอาคารและวัสดุประกอบอาคารให้เอื้อต่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
2.2.2 ปรับปรุงระบบปรับอากาศให้มีประสิทธิภาพ
2.2.3 ปรับปรุงระบบไฟฟ้าแสงสว่างที่ประหยัดพลังงาน
2.2.4 ปลูกต้นไม้เพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียว โดยเลือกปลูกพืชพื้นถิ่น หรือพืชที่ช่วยดูดซับก๊าซเรือนกระจก หรือปลูกพืชใช้น้ำน้อย หรือพืชที่ใช้ประโยชน์เพื่อเป็นอาหาร และจัดการภูมิทัศน์ให้มีความร่มรื่นสวยงาม
หมวดที่ 3 การจัดการทรัพยากรและพลังงาน
ข้อกำหนด : ห้องสมุดมีการกำหนดมาตรการในการใช้ทรัพยากรและการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ
หมวดที่ 4 การจัดการของเสียและมลพิษ
ข้อกำหนด : ห้องสมุดมีการจัดการของเสียและมลพิษอย่างมีประสิทธิภาพ
หมวดที่ 5 การบริหารจัดการและการให้บริการห้องสมุดเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
ข้อกำหนด : ห้องสมุดมีการบริหารจัดการด้านการจัดการทรัพยากรสารสนเทศการให้บริการ และการส่งเสริมการเรียนรู้ ที่สนับสนุนการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
หมวดที่ 6 บทบาทของบุคลากรห้องสมุดและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
ข้อกำหนด : ห้องสมุดมีการกำหนดบทบาทของผู้บริหาร บุคลากรห้องสมุดและผู้เกี่ยวข้อง ในการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
การพัฒนาบุคลากรด้าน “พลังงานและสิ่งแวดล้อม”
1. Safety Revolution เพราะอาคารคือบ้านหลังที่ 2 วันที่ 20 ตุลาคม 2564 จัดโดย บริษัท อินโนเวชั่น เทคโนโลยี จำกัด
2. เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่อง “PRE-FORUM THAILAND SUSTAINABLE DEVELOPMENT SETTING THESCENE (พรีฟอรั่ม เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างภาคส่วนการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย)” วันที่ 26 ตุลาคม 2564 จัดโดย IHPP – สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ, SDG MOVE (TH) และ SDSN
3. อบรมหลักสูตร “แนวทางการตรวจรับการตรวจประเมินตามเกณฑ์การพัฒนาห้องสมุดสีเขียว” วันที่ 26 พฤศจิกายน 2564 จัดโดยคณะทำงานพัฒนาห้องสมุดสีเขียว สท.วศ.
4. ประชุมสามัญประจำปีและการประชุมวิชาการประจำปี 2564 ในหัวข้อเรื่อง “ห้องสมุดกับการบริหารความพร้อมต่อสภาวะวิกฤต” (Readiness Management for Libraries in Crisis) วันที่ 8 ธันวาคม 2564 จัดโดยชมรมบรรณารักษ์สถาบันอุดมศึกษา ชมรมห้องสมุดเฉพาะ สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ ร่วมกับสำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
5. งานเสวนาและประชุมสามัญประจำปี 2564 เรื่อง “ความท้าทายของห้องสมุด สู่ความยั่งยืน และ Carbon Neutrality” วันที่ 22 ธันวาคม 2564 จัดโดยชมรมห้องสมุดสีเขียว สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ
6. สนทนาประสา วศ. ครั้งที่ 212 เรื่อง “บทบาทองค์กรภาครัฐ กับการเรียนรู้และปรับตัวต่อสถานการณ์ภาวะโลกร้อน” วันที่ 23 ธันวาคม 2564 จัดโดย วศ.
7. งานเสวนาและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่อง “การพัฒนาห้องสมุดสีเขียว : บทเรียนและความท้าทาย” วันที่ 17 มกราคม 2565 จัดโดยชมรมห้องสมุดสีเขียว สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ ร่วมกับ สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี
8. ประชุม เรื่อง แนวการใช้ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ภายใน สท. วันที่ 19 มกราคม 2565 จัดโดย อก.สท.วศ.
9. กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่อง เศรษฐกิจหมุนเวียนและการดำเนินงานตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน ครั้งที่ 1 วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2565 จัดโดย รผ.สผ.วศ.
10. การประชุมระดมความเห็นต่อการขับเคลื่อนการจัดการพื้นที่สีเขียวอย่างยั่งยืน วันที่ 4 มีนาคม 2565 จัดโดยกลุ่มงานพื้นที่สีเขียวและนันทนาการ กองสิ่งแวดล้อมชุมชนและพื้นที่เฉพาะ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
11. สัมมนาความร่วมมือทางวิชาการด้านการพัฒนาเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว ครั้งที่ 8 ภายใต้ธีมงาน Green Society วันที่ 1 เมษายน 2565 จัดโดยหอสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ร่วมกับเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว
12. สนทนาประสา วศ. ครั้งที่ 215 เรื่อง บทบาทองค์กรภาครัฐกับการขับเคลื่อนการใช้พลังงานทดแทนจากแสงอาทิตย์ วันที่ 26 เมษายน 2565 จัดโดย วศ.
13. ประชุมหารือการติดตั้ง Solar cell โดยอาจารย์จากมหาวิทยาลัยนเรศวร วันที่ 29 เมษายน 2565 จัดโดย วศ.
14. ประชุมหารือการติดตั้ง Solar cell ร่วมกับการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) วันที่ 6 พฤษภาคม 2565 จัดโดย วศ.
15. ตรวจประเมินการจัดการพลังงานภายในองค์กร โดยคณะผู้ตรวจของ วศ. วันที่ 7 มิถุนายน 2565 จัดโดย วศ.
16. ประชุมออนไลน์ เรื่อง การเตรียมความพร้อมกับการตรวจประเมินห้องสมุดสีเขียว ประจำปี 2565 วันที่ 10 มิถุนายน 2565 จัดโดยชมรมห้องสมุดสีเขียว สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย ร่วมกับ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
17. กิจกรรมการจัดการความรู้ สท. เรื่อง “หลักเกณฑ์และแนวทางการประเมินห้องสมุดสีเขียว ประจำปี พ.ศ. 2566” วันที่ 9 กันยายน 2565 จัดโดย วศ.
หมวดที่ 7 เครือข่ายและความร่วมมือระหว่างห้องสมุด
ข้อกำหนด : ห้องสมุดจะต้องมีความร่วมมือกับห้องสมุดอื่นๆ หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการจัดการความรู้หรือมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน ในเรื่องการบริหารจัดการและการให้บริการที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
หมวดที่ 8 การประเมินคุณภาพห้องสมุดสีเขียว
ข้อกำหนด : ผู้บริหารห้องสมุด ต้องกำหนดตัวชี้วัดการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม โดยติดตามประเมินผลเป็นประจำทุกปี อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
