หลักสูตร : การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์จักสานด้วยสีย้อมจากธรรมชาติ (อุดรธานี)

ปีงบประมาณ : 2567

ประเภทของหลักสูตร : ผลิตภัณฑ์จักสานและสิ่งทอ

หลักการและเหตุผล : ผลิตภัณฑ์จักสานเป็นที่นิยมแต่ติดปัญหาเรื่องคุณภาพไม่ผ่านเกณฑ์การรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) เช่น เฟอร์นิเจอร์จักสาน กระเป๋า เสื่อ หมวก ชุดรองจาน เป็นต้น เป็นผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากวัสดุธรรมชาติจากพืช ได้แก่ ต้นกก ผักตบชวา กระจูด และย่านลิเภา ล้วนเป็นผลิตภัณฑ์หัตถศิลป์พื้นบ้านที่เกิดจาก ภูมิปัญญาพื้นถิ่นที่ถูกถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นจนถึงปัจจุบัน ได้ถูกยกระดับเป็นสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) สร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวและชุมชน สามารถส่งเป็นสินค้าส่งออกนำรายได้เข้าสู่ประเทศเป็นจำนวนไม่น้อย แต่ในกระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์จักสานจะพบปัญหาอยู่ 3 เรื่อง คือ 1.) การใช้สีเคมีย้อมวัสดุธรรมชาติจากพืช เนื่องจากสีเคมีหรือสีสังเคราะห์มีราคาถูก วิธีการใช้ง่าย มีสีสันสดและหลากหลาย สีติดคงทน ทนแดดทนฝน ย้อมวัสดุธรรมชาติจากพืชติดได้ทุกชนิด แต่สีย้อมเคมีบางชนิดมีส่วนประกอบที่เป็นสารก่อมะเร็งที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้ผลิต และน้ำทิ้งที่ปนเปื้อนทำให้มีสารตกค้างในสิ่งแวดล้อม 2.) การเกิดเชื้อรากับผลิตภัณฑ์จักสานและวัสดุจากพืชเมื่ออยู่ในสภาพอากาศชื้น ทำให้เกิดความเสียหาย สูญเสียค่าใช้จ่ายที่เป็นต้นทุน และทำให้ผลิตภัณฑ์ไม่เป็นที่นิยม 3.) การขึ้นรูปผลิตภัณฑ์จักสานและการตกแต่งสำเร็จเพื่อให้ผลิตภัณฑ์จักสานมีสมบัติพิเศษ ใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลายเป็นที่ต้องการของตลาดในปัจจุบัน จากปัญหาทั้ง 3 เรื่องนี้ จึงมีผู้ประกอบการชุมชนต้องการพัฒนากระบวนการผลิต การออกแบบและขึ้นรูปผลิตภัณฑ์จักสานให้ได้หลากหลายรูปแบบมากขึ้น กองเทคโนโลยีชุมชน กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) สามารถนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปแก้ปัญหากระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์จักสานและการออกแบบขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ใหม่ให้กับผู้ประกอบการชุมชน ด้วยการถ่ายทอดเทคโนโลยีการย้อมวัสดุธรรมชาติจากพืชด้วยสีธรรมชาติทดแทนการใช้สีเคมี แต่ยังมีสีสันสวยงามเด่นชัดใกล้เคียงกับสีเคมี การป้องกันการเกิดเชื้อราในวัสดุธรรมชาติจากพืชซึ่งมีวิธีการผลิตที่ไม่ยุ่งยาก สามารถยับยั้งการเกิดเชื้อรายืดอายุการใช้งานให้นานขึ้น เป็นการแก้ปัญหากระบวนการผลิตทำให้ลดของเสีย ลดต้นทุนการผลิตผลิตภัณฑ์มีคุณภาพ ปลอดภัยต่อผู้ผลิตและผู้บริโภค รวมทั้งการปรับสภาพวัสดุให้มีสมบัติพิเศษและการปรับรูปแบบการสานให้มีความหลากหลายเพื่อเป็นการยกระดับคุณภาพงานหัตถกรรมประเภทจักสานให้เป็นที่ยอมรับและสามารถแข่งขันในตลาดระดับสากล

วัตถุประสงค์ : - เพื่อให้ผู้ประกอบการ และผู้สนใจทั่วไปได้รู้จักเส้นใยธรรมชาติในท้องถิ่น เพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในการทำงานหัตถกรรมประเภทจักสาน - เพื่อให้ผู้ประกอบการ และผู้สนใจทั่วไปได้เรียนรู้กระบวนการเตรียมเส้นใยก่อนการย้อมสีและการป้องกันเชื้อรา สำหรับการใช้ในงานจักสาน - การขึ้นรูปตัวอย่างผลิตภัณฑ์ - การตกแต่งสำเร็จ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์จักสานมีสมบัติพิเศษตามต้องการ

คุณสมบัติผู้เข้ารับการฝึกอบรม : ผู้ประกอบการด้านจักสาน

หลักสูตรการฝึกอบรม : การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์จักสานด้วยสีย้อมจากธรรมชาติ

วิธีการฝึกอบรม : กระบวนการย้อมสีธรรมชาติและป้องกันเชื้อราในผลิตภัณฑ์จักสาน - การรู้จักเส้นใยธรรมชาติในท้องถิ่น - การเตรียมเส้นใยสำหรับการย้อมสีธรรมชาติ - การป้องกันเชื้อราในผลิตภัณฑ์จักสาน กระบวนการออกแบบและขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ให้มีสมบัติพิเศษในผลิตภัณฑ์จักสาน - การขึ้นรูปตัวอย่างผลิตภัณฑ์ - การตกแต่งสำเร็จ - การเคลือบผิวผลิตภัณฑ์ให้มีสมบัติพิเศษ

ระยะเวลาการฝึกอบรม : 16 ก.ค. 67 ถึง 19 ก.ค. 67 รวมระยะเวลาการฝึกอบรม 4 วัน

สถานที่การจัดฝึกอบรม : ที่ทำการศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง 908 อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี

แผนที่สถานที่จัดฝึกอบรม : คลิก

อัตราค่าลงทะเบียน : -

จำนวนผู้เข้ารับการฝึกอบรม : ฟรี

ที่ปรึกษาโครงการ : ผู้อำนวยการกองเทคโนโลยีชุมชน กรมวิทยาศาสตร์บริการ

ผู้รับผิดชอบโครงการ : กลุ่มวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์หัตถกรรมพื้นถิ่น กองเทคโนโลยีชุมชน กรมวิทยาศาสตร์บริการ

กำหนดการฝึกอบรม :

วันและเวลา	รายการ	วิทยากร
วันอังคารที่ 16 กรกฎาคม 2567  08.30 น. – 09.00 น.   09.00 น. – 10.00 น.   10.00 น. – 12.00 น.     13.00 น. – 17.00 น.	ลงทะเบียน ภาคทฤษฎี - การรู้จักเส้นใยธรรมชาติในท้องถิ่น เช่น ต้นกก  ผักตบชวา     กระจูด และย่านลิเภา - องค์ประกอบของการย้อมสีธรรมชาติ เช่น วัตถุให้สี   ธรรมชาติ  สารที่ทำให้สีติด ภาคปฏิบัติ - เตรียมวัตถุดิบ สารเคมี  และอุปกรณ์ที่ใช้ในการย้อมสี   ธรรมชาติ - ฝึกปฏิบัติการปรับสภาพผิวของเส้นกกเพื่อให้อนุภาค   สีธรรมชาติติดได้ดีขึ้น	น.ส.ธัญญภรณ์          น.ส.ธัญญภรณ์    น.ส.ศิริวรรณ    น.ส.จุติมา    น.ส.ทิพรัตน์    น.ส.ปริญาพรรณ
วันพุธที่ 17 กรกฎาคม 2567 08.30 น. – 09.00 น.   09.00 น. – 12.00น.         13.00 น. – 14.00น.     14.00 น. – 16.00 น.	ลงทะเบียน ภาคปฏิบัติ - ฝึกปฏิบัติการเตรียมน้ำสีย้อมจากวัตถุให้สีธรรมชาติ - ฝึกปฏิบัติการย้อมเส้นใยด้วยสีธรรมชาติ - สรุปและวิจารณ์ผลการย้อมสีของแต่ละกลุ่ม   ภาคทฤษฎี - ความรู้ในการป้องกันเชื้อราในผลิตภัณฑ์จักสาน   ภาคปฏิบัติ - ฝึกปฏิบัติการป้องกันเชื้อราในผลิตภัณฑ์จักสาน	น.ส.ธัญญภรณ์    น.ส.ศิริวรรณ    น.ส.จุติมา    น.ส.ทิพรัตน์    น.ส.ปริญาพรรณ      น.ส.จุติมา      น.ส.ธัญญภรณ์    น.ส.ศิริวรรณ    น.ส.จุติมา    น.ส.ทิพรัตน์    น.ส.ปริญาพรรณ
วันพฤหัสบดีที่ 18 กรกฎาคม 2567  08.30 น. – 09.00 น.   09.00 น. – 10.00 น. 10.00 น. – 11.00 น.   11.00 น. – 17.00 น.	ลงทะเบียน ภาคทฤษฎี - การเตรียมอุปกรณ์เครื่องหนังและการใช้งานเบื้องต้น - การออกแบบและการเขียนแบบ ภาคปฏิบัติ - ออกแบบและการขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ - การใช้อุปกรณ์เครื่องหนัง - การตัดหนังตามแบบ และการตกแต่งชิ้นงานสำเร็จ - เทคนิคการเย็บหนังด้วยการเย็บมือ - การเคลือบผิวผลิตภัณฑ์ให้มีสมบัติพิเศษ	น.ส.ศิริวรรณ    น.ส.ทิพรัตน์      น.ส.ธัญญภรณ์    น.ส.ศิริวรรณ    น.ส.จุติมา    น.ส.ทิพรัตน์    น.ส.ปริญาพรรณ
วันศุกร์ที่ 19 กรกฎาคม 2567 08.30 น. – 09.00 น.   09.00 น. – 12.00 น.       13.00 น. – 17.00 น.	ลงทะเบียน ภาคทฤษฎี - การตัดหนังตามแบบ และการตกแต่งชิ้นงานสำเร็จ - เทคนิคการเย็บหนังด้วยการเย็บมือ - การเคลือบผิวผลิตภัณฑ์ให้มีสมบัติพิเศษ ภาคปฏิบัติ - การตัดเย็บและประกอบชิ้นงานหนังรวมกับผลิตภัณฑ์    จากจักสานเส้นใยธรรมชาติ	น.ส.ศิริวรรณ    น.ส.จุติมา    น.ส.ทิพรัตน์      น.ส.ธัญญภรณ์    น.ส.ศิริวรรณ    น.ส.จุติมา    น.ส.ทิพรัตน์    น.ส.ปริญาพรรณ